Iranian Journal of Ceramic Science & Engineering

fa سفال باستانی و باستان سنجی؛ شناخت تکنولوژی ساخت سفال‌های فرهنگ علی‌آباد در تپه دهنو شهداد، جنوب‌شرق ایران (3750-3250پ.م) Ancient Pottery and Archaeometry; Investigations on the technology of pottery manufacturing process from Aliabad culture in Dehno, Shahdad periphery, Southeast of Iran (3750-3250 BC) سراميک‌هاي زیستی (بیوسرامیک‌ها) Bioceramics پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">توزیع و پراکندگی سفالینههای فرهنگ علیآباد، که مربوط به هزارهی چهارم قبل از میلاد (دوره مسسنگی جدید) هستند را در مناطق مختلف جنوبشرق ایران ازجمله کرمان، مکران و غرب بلوچستان پاکستان میتوان مشاهده کرد. در جنوبشرق ایران محوطهی تپه دهنو شهداد واقع در استان کرمان از این امر مستثنی نبوده و دربرگیرنده این سبک سفالها نیز است. در پژوهش حاضر سعی شده است تا با بررسی و مقایسه ریزساختارشناسی و مشخصات کانی شناسی سفالهای فرهنگ فوق، به تکنولوژی ساخت و منشا آنها پی برده شود. درهمین‌راستا بهمنظور بررسی تفاوتها و شباهتهای ساختاری، تکنیک ساخت و منشا سفالها از روش‌های آنالیز پتروگرافی مقاطع نازک میکروسکپی، XRD، FESEM-EDS و pXRF نیز استفاده شده است. نتایج آنالیزهای صورتگرفته بر روی سفال‌ها بیانگر استفاده از منابع یکسان در ساخت سفال‌ها دارد که با مقایسه آنها با سازند زمینشناسی منطقه میتوان پی برد که سفالگران پیش از تاریخی منطقه شهداد از معادن خاکهای رس محلی مشابهی استفاده نمودهاند. سفالهای مورد بررسی را از لحاظ پتروفابریک میتوان به دو بخش سفال‌هایی با زمینه رسی در زمینه قرمز رنگ و زمینه سبز رنگ تقسیم نمود که تمام آنها دارای تمپرهای معدنی مشابه هستند و تنها تفاوت در سفالها را میتوان در نوع تکنیک ساخت و درجه حرارتهای پخت‌شان دانست، یعنی سفالها در دو دسته، سفالهایی با درجه حرارت پخت کمتر از 850 درجه سانتیگراد و سفالهایی با درجه پخت 900 تا 1000 درجه سانتی‌گراد قرار دارند.</div> The distribution and trade of pottery from Ali-Abad culture, which dates back to the fourth millennium BC, can be seen in various regions of southeastern Iran, including Kerman, Makran and West Balochistan, Pakistan. . <pre> Dahno in Shahdad periphery located in the south-east of Iran, in Kerman province is not an exception, and includes this type of pottery as well. In the present study, the potteries have studied scientifically in order to find the technology and provenance of these materials by examining their microstructure and related mineralogical characterizationand.</pre> <pre> Petrography, XRD, ESEM-EDS and pXRF is appliede in order to investigate the micro-structur, mineralogy and manufacturing technique. The results of the analyzes on the pottery indicate the use of the same resources in the manufacture of these kind of potteries. By comparing them with the geological formations of the region, one can be seen that prehistoric potters of the Shahdad applied similar soils from the regional reservouire.</pre> <pre> The potteries observed can be divided into two sections in terms of matrix character; red clay  and green matrix. All of which have similar mineralogical additives. In regard to the firing temperatures, the potteries classifiede in two categories, pottery with a cooking temperature of less than 850°C, and pottery firing temperature 900°C to 1000°C.</pre> سرامیک‌نگاری, ساختارشناسی, پترولوژی, منشاءیابی, آرکئومتری, فرهنگ علی‌آباد, جنوب‌شرق ایران Ceramography, Structural, Petrology, Provenance, Archeometry, Ali-abad culture, Southeastern Iran 37 57 http://ijcse.ir/browse.php?a_code=A-10-491-2&slc_lang=fa&sid=1 سید محمدامین امامی m.emami@aui.ac.ir 10031947532846002828 10031947532846002828 Yes یاسین صدقی 10031947532846002829 10031947532846002829 No اکبر عابدی 10031947532846002830 10031947532846002830 No نصیر اسکندری 10031947532846002831 10031947532846002831 No